Het instituut Externe communicatie
- Burgers en intermediairs
- Overheid
- Volksvertegenwoordiging
- Vakwereld; collega-ombudslieden
- Media
- Internationale netwerken
Burgers en intermediairs
Er is een actief beleid gericht op algemene publieksvoorlichting over de taak en de functie van de Nationale ombudsman. De Nationale ombudsman biedt de burger een (aanvullende) vorm van rechtsbescherming, daarom is ervoor gekozen om hem laagdrempelig en toegankelijk te positioneren. Dat gebeurt door de inzet van regelmatige campagnes, actieve persvoorlichting, een wekelijkse column (zie 'Uit de Praktijk') in een groot landelijk dagblad en via deze website. Onder intermediairs, als advocaten, het Juridisch Loket of Sociaal Raadslieden, wordt vier keer per jaar een Nieuwsbrief verspreid en worden inleidingen verzorgd door medewerkers van de Nationale ombudsman om de kennis over het werkterrein en de werkwijze van de ombudsman te vergroten.
Overheid
Ook met de bestuursorganen wordt contact onderhouden. Meestal gebeurt dit in het kader van een concreet onderzoek. Er is een netwerk van contactambtenaren dat een belangrijke rol vervult in de informatie-uitwisseling tussen de Nationale ombudsman en de bestuursorganen. Ook is er contact in het kader van werkbezoeken van de Nationale ombudsman, substituut-ombudsman of medewerkers van het Bureau aan een bepaald onderdeel van de overheid dat valt binnen het werkterrein van de Nationale ombudsman. Een bijzondere relatie is er met de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, de eerst verantwoordelijke Minister voor wetgeving over de Nationale ombudsman en belast met de verantwoordelijkheid voor het hoofdstuk Hoge Colleges van Staat van de rijksbegroting.
Volksvertegenwoordiging
In zekere zin kan het werk van de Nationale ombudsman worden gezien als een aanvulling op en een ondersteuning van de controle door de volksvertegenwoordiging op de uitvoerende macht. In de Tweede Kamer der Staten-Generaal is de vaste Commissie voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties belast met institutionele aspecten zoals wetgeving, begroting, benoeming en jaarverslag. De Nationale ombudsman biedt zijn jaarverslag altijd persoonlijk
aan de Voorzitter van de Tweede Kamer aan. Sinds 2008 geeft hij
bij het aanbieden een korte toelichting in de plenaire zaal van de
Tweede Kamer. De vaste Commissie voor Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties, aangevuld met andere relevante commissies,
bespreekt jaarlijks het jaarverslag met de Nationale ombudsman.
Vervolgens vindt er over het jaarverslag een plenair debat plaats in
de Tweede Kamer.
Vakwereld; collega-ombudslieden
De rapporten van de Nationale ombudsman worden in vakkringen verspreid. Verschillende vakbladen publiceren in hun jurisprudentierubrieken de oordelen van de Nationale ombudsman, soms met annotaties. Het jurisprudentiesysteem van de Nationale ombudsman is via deze website te raadplegen (zie Rapporten). Ook is er periodiek contact met de gemeentelijke ombudsmannen van een aantal (met name de grootste) gemeenten in ons land.
Media
Om meerdere redenen is belangstelling voor het werk van de Nationale ombudsman in de nieuwsmedia en vakpers belangrijk. Media vormen de schakel in de openbaarheid van het werk van de ombudsman en in het proces van beeldvorming.
Daarnaast ondersteunt publiciteit de effectiviteit van zijn oordelen en aanbevelingen.
Ten slotte kan publiciteit een bijdrage leveren aan de bekendheid van de Nationale ombudsman bij diverse doelgroepen.
Internationale netwerken
De Nationale ombudsman is lid van het Internationale Ombudsman Instituut (IOI) waarvan de meeste ombudsmannen en vergelijkbare instituten in de wereld lid zijn. Het IOI organiseert onder meer één keer per vier jaar een wereldcongres en publiceert ook een jaarboek. Een instituut kan pas lid worden van het IOI als aan een aantal vereisten, waaronder volledige onafhankelijkheid, is voldaan. Daarnaast bestaat er op Europees niveau ook een Europees Ombudsman Instituut (EOI) en ten slotte is er de Commissaris voor de Rechten van de Mens van de Raad van Europa, die sinds 1999 tot taak heeft de activiteiten van ombudsmannen te ondersteunen op het gebied van de bescherming van de mensenrechten. Door de Commissaris wordt elke twee jaar een rondetafelconferentie georganiseerd. De Commissaris is zeer actief in de landen met een jonge democratie.